چهارشنبه: 30 مرداد 1398

شما اینجا هستید

چگونگي برخورد انديشمندان جامعه اسلامي با علوم انساني در کلام آيت‌الله کعبي

    چگونگي برخورد انديشمندان جامعه اسلامي با علوم انساني در کلام آيت‌الله کعبي

    علوم انساني يا مجموعه دانش‌هايي که رفتارها، باورها و ارزش‌هاي انساني را بررسي و طراحي مي‌کنند، علم به معناي ساينس محسوب نمي‌شوند؛ چراکه اولا حدسي هستند نه حسي، و ثانيا برخي دستوري‌اند، و برخي ديگر هم که توصيفي‌اند، توصيفي ناقص به دست مي‌دهند.

     

    در مواجهه با علوم انساني رايج، سه ديدگاه و سه برخورد ديده مي‌شود: گروهي، اين علوم را سراسر کفر و بي حاصل مي‌دانند (ديدگاه انقلابي)؛ برخي معتقد به تعامل با تمدن و فرهنگ و تفکر و علوم انساني غربي هستند (ديدگاه اصلاحي و ترميمي)؛ و بعضي هم به مهندسي نوين علوم انساني مي‌انديشند.
    رويکرد دوم که نگاه رايج اين سال‌ها بوده، امتيازها و ايرادهايي در علوم انساني غرب مي‌بيند و تلاش مي‌کند با تغييرات روبنايي، از مزاياي آنها استفاده کند و از آسيب‌هاي آنها به‌دور باشد. اين رويکرد عملا به نوعي التفاط فکري منجر شده است.
    اما در رويکرد سوم، نقش علوم انساني رايج بيشتر در موضوع‌سازي و ايجاد مسئله جديد و شناخت وضعيت موجود است. در اين ديدگاه در کنار نقادي علوم انساني رايج، مباني و پايه‌ها براساس منابع اسلامي پي‌ريزي مي‌شوند و با منابع ديني و مباني اسلامي، قواعد جديد علوم انساني استنتاج مي‌شوند؛ سپس بر اساس آنها نظريه‌پردازي، و سرانجام، نظام‌سازي مي‌شود.
    استاد کعبي که خود از پيروان رويکرد سوم است، در جلسه اول مصاحبه به موضوعاتي که اشاره شد، مي‌پردازند و دست کم دو نقد اساسي را بر علوم انساني موجود وارد مي‌داند که در رويکرد سوم از آنها پرهيز شده است:
    اولا علوم انساني رايج عموما مبتني بر گمان‌ها و فرضيات و حدسيات‌اند، نه يقينيات؛ درحالي‌که علوم انساني مطلوب مبتني بر بديهيات و مسلمات و دست کم ظنون خاصه برآمده از اجتهاد خواهند بود؛
    ثانيا علوم يادشده، بر اساس هوا و هوس‌ها و براي دستيابي به آمال و آرزوهاي فردي و گروهي بنا شده‌اند؛ درحالي‌که علوم مطلوب و مورد نظر اسلام، بر پايه فطرت الهي شکل خواهند گرفت.
    ايشان راه‌حل را در يک کلام، اجتمهاد در عرصه‌هاي مختلفت علوم انساني مي‌بينند که پيش‌درآمد آن هم، شناخت نقشه جامع اسلام است.
     

    لینک ثابت خبر: qabas.iki.ac.ir/node/3896

    موسسه امام خمینی

    «این مؤسسه‏ ی خوب، جامع و کامل می‏تواند از لحاظ تلاش پیگیر، خستگی‏ ناپذیر، خالصانه و عالمانه الگویی برای حوزه باشد.» مقام معظم رهبری در دیدار رئیس و اعضای هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)   مؤسسه... ادامه

    سند چشم انداز

    چشم‌انداز مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) در افق 1397 با اميد به فضل الهي و عنايات ويژه حضرت ولي عصر(عج) و در پرتو کوشش عالمانه و تلاش متعهدانه همه ارکان و اعضا و پارسايي و پاکي مديران، استادان، محققان،... ادامه