سه شنبه: 21 آبان 1398

شما اینجا هستید

کتاب تأمین و تخصیص بودجه دولت اسلامی منتشر شد

    نظام تدوین بودجه از مباحث بسیار مهم در اقتصاد و مالیه عمومی است که به‌عنوان ابراز سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی، نقش مهمی در تحقق هدف‌های ملی جامعه ایفا می‌کند. بودجه، ترسیمی از برنامه کار و وضعیت مالی آینده است. از آنجا که معمولاً این برنامه‌ریزی برای وصول به هدف یا اهدافی انجام می‌شود، لازم است بودجه تنظیمی پاسخی باشد برای اینکه چه باید کرد و تأمین درآمدها و تخصیص هزینه‌ها در راستای اقدامات دولت به چه میزان و چگونه باشد.

    بودجه سالانه برای اینکه ابزاری برای تحقق اهداف نظام اسلامی باشد و بتواند موانع توسعه و پیشرفت را از سر راه جامعه اسلامی بردارد، از نظر منابع درآمدی و کیفیت تخصیص آن‌ها نیاز به بازنگری جدی دارد. در این راستا مبحث معیارها و شاخص‌های تأمین و تخصیص بودجه دولت اسلامی و همچنین ارائه الگویی پیشنهادی بر اساس آموزه‌های اسلامی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
    در هر نظام اجتماعی و حکومتی، مبانی نظری و اصول اعتقادی حاكم بر رفتار افراد آن جامعه، مهم‌ترین نقش را در تمام عرصه‌ها ایفا می‌کند. برنامه‌ها و ضوابط حاکم بر مجموعه‌ها و سیستم‌ها، و اولویت‌ها و رسالت‌های آن در چارچوب و راستای این مبانی و اصول شکل می‌گیرند و ادامه حیات می‌دهند. تغییر در مبانی و اصول، منجر به تغییر در معیارها، شاخص‌ها و حتی ساختار و ظاهر برنامه‌ها و سازمان‌ها خواهد شد.
    نظام اقتصادی اسلام نیز با توجه به مبانی فلسفی و عقیدتی خود، اصول و اهدافی را در تأمین و تخصیص نظام مالی خود دنبال می‌کند که بحث و بررسی آن‌ها، ما را در تشخیص اصول و اهداف تدوین بودجه در جامعه اسلامی یاری می‌کند. مهم‌ترین نتیجه بررسی اصول و اهداف نظام مالی اقتصاد اسلامی، تأثیر آن‌ها در شناسایی معیارها و شاخص‌های تدوین بودجه دولت اسلامی می‌باشد.
    درباره بودجه تحقیق و پژوهش‌های فراوانی صورت گرفته است. بیشتر این تحقیق‌ها به دنبال تبیین فرایند تنظیم تا کنترل بودجه، اصول فنی و سیاستی تدوین بودجه و نیز انواع روش‌های بودجه‌ریزی است. برخی نیز با قبول روش‌ها و متدهای مرسوم سعی در بررسی و ارائه راهکار برای بودجه دولت اسلامی ایران داشته‌اند؛ ولی در هیچ‌یک درباره معیارها و شاخص‌های بودجه دولت اسلامی بحث نشده است. بعضی منابع نیز به‌طور اجمالی نگرش علمی به هزینه و درآمد دولت اسلامی داشته است. معیارها و شاخص‌های تدوین بودجه دولت اسلامی در زمینه تأمین منابع و تخصیص، و استنباط و ارائه ساختاری برای تدوین بودجه دولت اسلامی، خلأیی است که تحقیق حاضر به دنبال رفع آن می‌باشد.
    این تحقیق با استناد به آیات و روایات و سیره حکومتی پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) بر این باور است که اگر بودجه واقع‌نگرانه و با اجرای صحیح و نظارت دقیق همراه باشد، انضباط مالی، رعایت مصالح عمومی، برنامه، قانونمندی و اولویت‌بندی، جامعیت و شفافیت جایگزین هرج‌ومرج، منفعت‌طلبی حزبی و جناحی، سلایق و علایق شخصی خواهد شد. مهم‌تر اینکه هدف حکومت اسلامی، یعنی پیشرفت انسانی نیز در آن حدی که متأثر از نظام مالی دولت است، سرعت خواهد گرفت. در این راستا نقش دین، به‌خصوص دین اسلام، بی‌بدیل است. آموزه‌های قرآنی و روایی و نیز سیره عملی معصومین: ما را به معیارها و شاخص‌های تدوین بودجه مطلوب اسلام رهنمون می‌سازد. بنابراین در بُعد نظری، مبانی اسلام، آیات و روایات و امور عقلایی موردتأیید آن‌ها، راهنمای اصلی این تحقیق است.
    بر این اساس ذکر دو نکته درباره سازمان‌دهی این تحقیق و مستندات آن لازم به نظر می‌رسد:
    1. معیارها پایه و مبنای استخراج و استنباط شاخص‌هاست؛ لذا در هر یک از دو بخش تأمین و تخصیص، به‌صورت جداگانه، معیارها و سپس شاخص‌های مربوطه ذکر می‌شود تا نظم منطقی بحث رعایت شود و خواننده دچار سردرگمی نشود. به عبارت دیگر نمی‌توان شاخص‌ها را از معیارش جدا کرد؛ زیرا هر معیاری شاخص مخصوص به خود دارد.
    2. برخی معیارها، گاهی صرفاً عقلی است، مثل کارایی که شرع هم با آن موافق است و از موارد قطعی «کُلَّما حَکَمَ به العَقل حَکَمَ به الشَرع» می‌باشد، و بعضی معیارها، هم عقلی است و هم شرعی، مثل عدالت و برخی صرفاً شرعی محسوب می‌شود، مثل مطابقت با شرع.
     
    فهرست عناوین فصول كتاب
    فصل اول: مفاهیم و کلیات
    فصل دوم: بودجه‌ریزی در نظام اسلامی
    فصل سوم: اصول و اهداف تدوین بودجه دولت اسلامی
    فصل چهارم: معیارها و شاخص‌های تأمین و تخصیص بودجه در نظام اسلامی
    فصل پنجم: الگوی مطلوب تدوین بودجه دولت اسلامی
    خريد الكترونيكی كتاب از طریق  Eshop.iki.ac.ir مراجعه نمایید.
     
    برای خرید کتاب روی عبارت تأمین و تخصیص بودجه دولت اسلامی کلیک کنید.
     

    لینک ثابت خبر: qabas.iki.ac.ir/node/6080

    موسسه امام خمینی

    «این مؤسسه‏ خوب، جامع و کامل می‌‏تواند از لحاظ تلاش پیگیر، خستگی‏‌ناپذیر، خالصانه و عالمانه الگویی برای حوزه باشد.»  مقام معظم رهبری در دیدار رئیس و اعضای هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)... ادامه

    سند چشم انداز

    چشم‌انداز مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) در افق 1397 با اميد به فضل الهي و عنايات ويژه حضرت ولي عصر(عج) و در پرتو کوشش عالمانه و تلاش متعهدانه همه ارکان و اعضا و پارسايي و پاکي مديران، استادان، محققان،... ادامه